Η πρόσφατη ανακοίνωση για την υποχώρηση της ανεργίας στο 7,7%, το χαμηλότερο επίπεδο από το 2008, παρουσιάστηκε ως ένας ιστορικός οικονομικός θρίαμβος. Με πάνω από 563.000 νέες θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα από το 2019, η εικόνα της χώρας στους πίνακες της Eurostat μοιάζει ειδυλλιακή. Ωστόσο, πίσω από την «ευημερία των αριθμών», κρύβεται μια ζοφερή πραγματικότητα που βιώνουν χιλιάδες εργαζόμενοι, με το παράδειγμα της σχολικής καθαριότητας να αποτελεί την πιο ηχηρή διάψευση των πανηγυρισμών.
Το «Τρίωρο» της Στατιστικής
Στην Ελλάδα του 2026, η μείωση της ανεργίας τροφοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από τις ευέλικτες μορφές απασχόλησης. Όταν ένας άνεργος προσλαμβάνεται για ένα τρίωρο καθημερινά, η στατιστική τον καταγράφει ως «απασχολούμενο», αφαιρώντας τον από τη λίστα των ανέργων. Στην πράξη, όμως, ο άνθρωπος αυτός παραμένει οικονομικά ευάλωτος.
Η σχολική καθαριότητα μέσω συμβάσεων ΙΔΟΧ (Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου) είναι η επιτομή αυτής της «παγίδας». Χιλιάδες καθαρίστριες και καθαριστές προσλαμβάνονται με συμβάσεις μερικής απασχόλησης, καλούμενοι να φέρουν εις πέρας ένα εξαιρετικά απαιτητικό έργο σε ελάχιστο χρόνο και με μισθούς που συχνά δεν ξεπερνούν τα 350-400 ευρώ.
Το Καθεστώς της Διαρκούς Ομηρίας
Οι εργαζόμενοι στην καθαριότητα των σχολείων βρίσκονται σε μια ιδιότυπη κατάσταση «ομηρίας». Παρά το γεγονός ότι καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες, το καθεστώς ΙΔΟΧ τους στερεί τη σταθερότητα:
• Εποχικότητα: Οι συμβάσεις λήγουν κάθε Ιούνιο, στέλνοντάς τους πίσω στο ταμείο ανεργίας για το καλοκαίρι.
• Εργασιακή Ανασφάλεια: Η απειλή της αντικατάστασης από εργολάβους (ιδιωτικά συνεργεία) πλανάται διαρκώς πάνω από τα σχολεία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την περαιτέρω συμπίεση των ημερομισθίων.
• Υποαπασχόληση: Το κράτος επιλέγει να «σπάει» τις θέσεις σε μικρά ωράρια για να δείξει μεγαλύτερο αριθμό προσλήψεων, αδιαφορώντας αν ο μισθός αυτός επαρκεί για την επιβίωση.
Είναι εύκολο να μιλάμε για «επίδοση-ρεκόρ» όταν η σύγκριση γίνεται με τα πέτρινα χρόνια των μνημονίων. Όμως, η πραγματική επιτυχία μιας οικονομίας δεν κρίνεται από το πόσοι άνθρωποι έχουν κάποια δουλειά, αλλά από το αν αυτή η δουλειά τους επιτρέπει να ζουν με αξιοπρέπεια.
Όσο η πτώση της ανεργίας βασίζεται σε «τρίωρα» και συμβάσεις ΙΔΟΧ που ανακυκλώνουν τη φτώχεια, ο τίτλος του «θριάμβου» θα παραμένει κενός περιεχομένου. Η σχολική καθαρίστρια που εργάζεται με ημερομηνία λήξης και μισθό πείνας δεν είναι ένα στατιστικό επίτευγμα· είναι η απόδειξη ότι η αγορά εργασίας χρειάζεται βάθος, μονιμότητα και, κυρίως, σεβασμό στον εργαζόμενο.
About the Author
